مصطفى النوراني الاردبيلي
574
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
هند چهار نوع مىباشد : يكى بزرگ خاكسترى رنگ مايل به سياهى و منقش به سياهى و اين را به هندى كهير مىنامند از آن كوچكتر و آن سياه منقش به سفيدى و خاكسترى و اين را كالا تيتر يعنى دُرّاج سياه مىنامند و سوم از آن كوچكتر و سفيد مايل به خاكسترى و اين را گوريا بضم كاف فارسى يعنى سفيد مىنامند و چهارم از همه كوچكتر و خاكى رنگ ، بالاى منقار آن خطوط سياه و سفيد و اين را به هندى بهت تيتر مىنامند و به قول شيخ بهتر از گوشت كبك است و مىگويند حق آن است كه آن گرم مايل به خشكى است و آن زياد كننده جوهر دماغ و فهم و حفظ است و چون گوشت آن با روغن گاوى جوش دهند و سه قطره آن را در گوش چكانند درد ساكن مىگردد و گوشت آن براى مريضها نيكو است و بر معده خفيفتر و مقوّى معده سرد مزاج و مرطوب و زياد كننده شير و منى . « 1 » پرنده بهارى است و داراى گوشتى لذيذ مىباشد . گوشت دُرّاج مغذى است و داراى پروتئين و چربى مىباشد و مخصوصا براى كسانى كه دچار امراض عصبى و فلج مىباشد نافع است . مقوى باه و دماغ و فهم است . « 2 » روايت : در احاديث معتبره وارد شده است كه هر كه بخواهد خشم او كم شود و اندوهش زايل شود گوشت دراج بخورد . « 3 » مزاج : گرم و خشك 2 درجه مىباشد . خواص : كثير الغذا و زود هضم است و جوهر دماغ را زياد مىكند . حواس و فهم و فراست و حافظه را زياد مىكند . مقوى معده و باه مىباشد و براى امراض فالج و لقوه و لاغرى
--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 10 . ( 2 ) - دكتر فاضل موسوى . ( 3 ) - حلية المتقين ، ص 49 .